امیل نویسنده:

aazadihosein@gmail.com

در قالب پیشین این وبلاگ، محل ویژه­ای برای درج آدرس الکترونیکی نویسنده وجود داشت و امیل حقیر نیز در آنجا درج بود و گاه برخی از دوستان با مهر و لطف و برخی دیگر با قهر و دشنام، یادم می­کردند و هر دو برایم غنیمتی بود. در قالب کنونی وبلاگ جایی برای درج امیل وجود ندارد و به همین دلیل من از برکت تماس دوستان جدید محروم شدم. به قصد ارتباط بیشتر و نزدیک­تر با دوستان و ادامه گفتگوهای پیشین، اینک آدرس امیلم را در اینجا آوردم تا دریچه­ای باشد برای گفتگو و تبادل نظر.

فصل اول

جنگ  و  جنون

( بررسي استراتژي و تاکتيک حزب وحدت )

واژه استراتژي از جمله واژه هاي است که معناي گسترده و مراتب مختلف دارد. منظور نظر ما از کلمه مذکور در نوشتار حاضر در اين جمله کوتاه و گويا خلاصه مي شود: «هدف بلند مدت، ثابت و نهايي». مقصود از تاکتيک نيز «شيوه ها، راهکارها و ابزارهاي است که براي رسيدن به آن هدف ثابت به کار انداخته مي شود.»

با عنايت به اين توضيح مختصر، اينک مي گوئيم: استراتژيي را که مسئولان حزب وحدت از بدو تولد براي بستر حرکت اين جريان، تدوين و ترسيم کرده بودند، صحيح، اصولي و برخاسته از متن واقعيات بود. اين استراتژي که در سال 68 توسط عده­ای از چهره هاي برجسته حزب وحدت، مانند: آقايان زاهدي، حکيمي غزنوي، رضايي سرپلي، محمد محقق و ... تدوين گرديده بود، ستون فقرات آن را اين اصل تشکيل مي­داد: «شکستن انحصار قومي گذشته و احقاق حقوق مليتهاي محروم از رهگذر اتحاد و همسويي اين مليت ها.»

بر اساس اين اصل، هدف بلند مدت و ثابت حزب وحدت، احقاق حقوق انساني شيعيان و هزره ها - بلکه همه مليت هاي محروم - و برقراري مکانيزم ملي مبتني بر عدالت سياسي و نيز حضور و مشارکت همگاني در تعيين سرنوشت خود بود. حزب وحدت نمي خواست پس از پيروزي جهاد و در فصل آزادي نيز تاريخ سياه و قير اندود گذشته تکرار گردد و در سرزمين واحد و خانۀ مشترک، قومي به حيث شلاق به دست و ميرغضب و در کسوت حاکم و امير تبارز پيدا کند و اقوام ديگر به حيث بردگان زيردست و فاقد هوّيت و شخصيت. اين حزب مصمم بود که نگذارد تيره بختي هاي مردم فاشيزم گزيده اش از پس سالهاي جهاد از سر گرفته شود؛ و قاطعانه پيمان بسته بود که يوغ بردگي و زنجير غلامي را از دست و بازوي اقوام محکوم و مقهور بردارد؛ بدون آنکه به گردن ديگران اندازد؛ بلکه مي خواست همه اقوام ساکن کشور، برادر و برابر در پي ريزي نظام سياسي، حاکميت ملي و تعيين سرنوشت خود تشريک مساعي نمايند. ديگر حاکم و محکوم، امير و مامور، محروم و برخوردار در جامعه وجود نداشته باشد.

به منظور تحقق همين هدف آرماني و حرکت در چهارچوب استراتژي فوق بود که حزب وحدت راه مذاکره و مفاهمه با سران اقوام محروم و فرماندهان داخل کشور را در جهت همسويي با آنان در پيش گرفت و هيأت هاي متعددي را به پنجشير، تخار، شمال و نزد آزادبيگ فرستاد. در سال 1370 حزب وحدت، ده هیأت را بدين منظور به نقاط مختلف اعزام داشت و هماهنگي هاي لازم را با احمد شاه مسعود، ژنرال هاي شورشي شمال، آزاد بيگ و دیگران به عمل آورد. در اثر همين رفت و آمدها، تفاهماتي به وجود آمد که در نهايت منجر به سقوط مزار شريف ، ائتلاف جبل السراج و فروپاشي رژيم نجيب گرديد.

فصل سوم

افتخار يا انتحار؟

يکي از تحولاتي که استاد مزاري در حزب وحدت و به تبع آن در جامعۀ شيعه و هزاره پديد آورد، تغيير بستر حرکت حزب و جامعه بود. او حزب وحدت و جامعه هزاره را از بستر ديني و مذهبي به سمت بستر ناسيوناليزم و قوميت، هدايت نمود و يک حزب مکتبي و جهادي را تبديل به کانون تجمع نيروهاي لائيک و معارض با مکتب و ديانت نمود.

حزب وحدت از بدو تولد و تکوين و بر اساس انديشه و آرمان بنيانگذاران آن و نيز بر مبناي ميثاق وحدت و اساسنامۀ حزب، يک جريان اسلامي، شيعي و جهادي بود. چه از لحاظ مباني تئوريک و نظري و چه از نظر خط مشي سياسي و عملي به حيث يک تشکيلات مکتبي و منبعث از مباني و مفاهيم ديانت شناخته مي شد. اسلام، تشيع، جهاد مقدس، برپايي حکومت اسلامي و عدالت اجتماعي، جوهره اين جريان را تشکيل مي داد. اکثريت اعضاي شوراي مرکزي حزب را چهره هاي روحاني، جهادي و مؤمن تشکيل مي دادند. بعلاوه شش نفر فقيه و اسلام شناس در شوراي عالي نظارت، کار تطبيق مصوبات شوراي مرکزي را با احکام اسلام به عهده داشته، بعنوان چشم و چراغ حزب بر تمام سطوح و لايه هاي آن، اشراف و نظارت داشتند. دبير کل حزب نيز ار چهره هاي روحاني و شناخته شده بود. ديگر پست هاي مهم و کليدي حزب نيز در دست چهره هاي متعهد و جهادي قرار داشت. همچنين نيروهاي مسلح حزب را افراد مؤمن، مکتبي و فرزندان جهاد مقدس، تشکيل مي داد.

حزب وحدت از لحاظ هويت بيروني و در انظار مردم افغانستان و جهانيان نيز به عنوان يک حزب شيعي و مرکز تجمع و کانون همبستگي شيعيان افغانستان و مدافع حقوق و آرمان هاي آنها شاخته مي شد و از هر گونه صبغه و رنگ قومي و نژادي بدور بود. به همين خاطر شيعيان افغانستان از هر قبيله و منطقه، حزب وحدت را متعلق به خود مي دانستند. از شيعيان هرات و قندهار گرفته تا هزاره ها، سادات، قزلباش ها و... همه دور اين مشعل اميد بخش حلقه زده، فردا هاي بهتر، افق هاي روشنتر و دورنماي پر اميد تر را در پرتو اين مشعل جستجو مي کردند. حزب وحدت نيز در مقابل، دفاع از حريم تشيع و احقاق حقوق شيعيان را وجهۀ همت خود ساخته بود.

فصل چهارم:

دوستي با دشمنان و دشمني با دوستان

بحران بيست ساله افغانستان که در روز هفتم ثور سال 1357 هـ ش. با فير تانک هاي کودتاچيان خلق و پرچم به سوي کاخ رياست جمهوري محمد داوود، جرقه آن زده شد؛ عناصر و مؤلفه­های گوناگون در تکوين، تداوم، تعميق و پيچيدگي اين تراژدي تلخ انساني، مؤثر و دخيل بوده اند؛ مانند فاکتورهاي اعتقادي، نژادي، لساني، مذهبي، حزبي، قدرت هاي جهاني، قدرت هاي منطقه اي، پيشينه تاريخي و ...

آشکار است که کليه عوامل فوق بطور همزمان و يکسان در طول مدت بحران، تاثير گذار و نقش آفرين نبوده اند؛ بلکه دخالت فاکتورها در طي اين مدت دچار نوسان بوده است؛ بگونه اي که برخي از آنها در مقاطع زماني خاص، نقش محوري و رول اساسي داشته اند و برخي ديگر در فصل ها ی ديگر.

از زاويه ديد عوامل و فاکتورها، تفاوت عمده و محوسي ميان دوره جهاد و بعد از پيروزي جهاد به چشم مي آيد. در دوران جهاد، رول اصلي و نقش اساسي را در تحولات افغانستان، دين و مکتب به عهده داشت و تقابل ايدئولوژي ها، کشمکش اصلی اين سناريو را مي آفريد. در کشوري با 99% مسلمان و مردمان متدين و پايبند به سنت هاي ديني، نظامي روي کار آمد که نه تنها باورهاي متضاد و متناقض با معتقدات مردم داشت، بلکه آشکارا اعتقادات آنان را به مبارزه مي طلبيد و دين را آفت و افيون جامعه مي خواند. طبيعي بود که چنان مردمي، چنين نظامي را برنتابند و آتش خشم و نفرت شان شعله ور گردد. و همان بود که انفجار هولناکي رخ داد. از ديگر سو، يک نيروي اشغالگر و ملحد بيگانه با تعرض به قلمرو مسلمانان و اشغال يک سرزمين اسلامي به کمک اين نظام الحادي آمد که اين هم روغني شد روي آن آتش.

در چنين اوضاع و احوالي، مردم مسلمان و مؤمن افغانستان بر اساس آموزه ها و دستورات دين شان به جهاد مقدس عليه ملحدان داخلي و مهاجمان خارجي دست زدند. بدين ترتيب، بحران افغانستان با تقابل ميان دو مسلک و مکتب آغاز گشت و به مدت نه سال روي همين محور تداوم يافت .

                                                                         پسگفتار

گفتگوهای مجازی وپاسخ های آزادی

(پاسخ های نویسندۀ اسطورۀ شکسته به دیدگاه ها و انتقادات خوانندگان)

زمانی که بخش های از جزوۀ " اسطورۀ شکسته " به همت سایت وزین آرمان و مدیر فرزانه و باکفایت آن، روی شبکه جهانی انترنت و در معرض دید و قضاوت عموم قرارگرفت،  نگارنده آن یعنی صاحب این قلم چنان گرفتار معضلات تحصیلی، تحقیقی و شخصی بود که نه فرصت اصلاح، ویرایش و غلط گیری آن جزوه را یاقت و نه فرصت خواندن و پاسخگویی به نظرات و انتقادات خوانندگان را. و حتی نمی دانست که درسایت آرمان و پیرامون نوشته او چه بلوایی برپاست و مدیریت آن رسانه چه فشار کمرشکنی را متحمل می شود. غیبت طولانی و بی خیالی غیر عمدی نویسنده آنچنان سهمگین ادامه یافت که در نهایت مدیریت سایت ناگزیر گردید که او را در فهرست افراد و سازمان های "غیرپاسخگو " و "مسئولیت ناپذیر" جای دهد و ادامه نشرآن نبشته را متوقف سازد.

من به تصمیم مدیریت سایت و نیز اعتراضات خوانندگان در خصوص غیبت دراز مدت و عدم پاسخگویی نویسنده، کاملاً احترام می گذارم و آنها را حق به جانب می دانم. مسئو لیت تمام آن کوتاهی ها و تنبلی ها مستقیماً به عهده من است و بدینوسیله پوزش و اعتذار رسمی و علنی ام را به پیشگاه خوانندگان ارجمند و گردانندگان محترم سایت تقدیم می­کنم و امید عفو و اغماض دارم. چه می توان کرد ! آوارگی و بی وطنی و صدها گرفتاری !

آنگاه که اندک فراغتی دست داد و من قسمتی مربوط به اسطورۀ شکسته را درسایت آرمان جستجو کردم، دیدم که "عالم در تب و تاب ومن به تنهایی خموش" بوده ام و چه فرصت طلایی برای گفتگو، مناظره و پالایش آن جزوه را از دست داده ام.

در این فرصت تازه، من نخست هفت بخش نشرشده را مرور کردم. متأ سفانه غلط های تایپی و مشکلات ویرایشی فراوانی داشت که مقصر آنها خودم هستم و گرفتاری هایم. هر بخش بطور میانگین، هزار نفر بازدید کننده داشته که قابل نوجه است. بسیاری از خوانندگان با جدّیت و حرارت در ردّ یا تأ یید آن اظهار نظر کرده اند که باز درخور ستایش است. بسیاری از دشنام ها و بد زبانی ها نسبت به نویسنده و دیگر اقوام و شخصیت های کشور را مدیریت محترم سایت حذف کرده اند که باز درخور قدر و سپاس است؛ اما به گمان من آنها باید ثبت و در معرض دید و قضاوت عموم قرار می­گرفت تا سیاه روی و سفید روی، بافرهنگ و بی فرهنگ به درستی مشخص می گردید .